koń


koń
1. Czarny koń «osoba lub rzecz, która niespodziewanie wygrywa w jakiejś konkurencji, okazuje się lepsza od faworytów»: Żaden z czarnych koni prezydenckiego wyścigu w USA nie wytrzymał nawet połowy prawyborów. GW 01/03/2000.
2. Gnać, jechać, pędzić co koń wyskoczy «jechać na koniu albo końmi bardzo szybko, tak aby jak najszybciej dotrzeć do celu»: Raz ojciec zabrał nas na rezurekcję. Pędziło się co koń wyskoczy, żeby zdążyć. PorD 4/1995.
3. Konia z rzędem temu, kto... «obiecywać, proponować dużą nagrodę, zapłatę komuś, kto zrobi rzecz uważaną za niemożliwą do wykonania»: Konia z rzędem temu, kto potrafi odczytać nawet z odległości kilku metrów, co jest napisane na tej tabliczce. Motor 38/1975.
4. pot. Koń by się uśmiał «ironicznie o czymś nieudanym, bezsensownym, absurdalnym»: Milicja zabiera mi wszystko, diabli wiedzą na jak długo i czy w ogóle odda, tamten skurczybyk grosza dać nie chce, więc co? Nawet pożyczyć nie mogę, bo niby na konto czego? Tego, co zabrała milicja? Koń by się uśmiał... I co mam teraz robić?! Klara S. Meralda, Sąsiadka.
5. Koń, jaki jest, każdy widzi «nie ma sensu zbyt długo mówić, dyskutować o tym, co jest oczywiste»: Koń, jaki jest, każdy widzi. Odpowiedź na pytanie, jaki jest zarząd gminy Warszawa-Bemowo, jest dużo bardziej skomplikowana. Tego bezpośrednio nie widać. GL 5/1998.
6. Można z kimś konie kraść «ktoś jest dobrym, wiernym kolegą, towarzyszem, kompanem, kimś, do kogo można mieć zaufanie»: – Zachowała się wspaniale! Jak prawdziwy partyzant. Z nią można konie kraść. Ale też zawierzyć. Nie zdradzi. K. Boglar, Zobaczysz.
7. Móc zjeść konia z kopytami
a) «móc zjeść bardzo dużo»
b) «być bardzo głodnym»
c) «mieć bardzo zdrowy żołądek»
8. pot. Orać w kogoś jak w łysego konia «zmuszać kogoś do ciężkiej pracy, wykorzystywać kogoś, każąc mu ciężko pracować»
9. Postawić, stawiać na dobrego konia «nie zawieść się, nie zawodzić się na kimś (lub na czymś), na kogo (na co) się liczyło, do kogo (do czego) się miało zaufanie»
10. Postawić, stawiać na złego konia «zawieść, zawodzić się na kimś (lub na czymś), na kogo (na co) się liczyło, do kogo (do czego) się miało zaufanie»
11. (Szczęśliwy,) jakby go kto na sto koni wsadził «o człowieku: bardzo szczęśliwy, zadowolony z czegoś»: Kiedy skończyłem, spojrzałem pytająco na Olacha, ciągle wyglądał, jakby go kto na sto koni wsadził. – Z tego, co usłyszałem, nie ma żadnego powodu do radości. Klara S. Meralda, Sąsiadka.
12. żart. Znać się jak łyse konie «znać się bardzo dobrze»: Znaliśmy się z Wiesławem jak łyse konie i kiedy miałem jakieś wątpliwości literackie czy nawet życiowe, biegłem do niego po radę. T. Kwiatkowski, Panopticum.
Chodzić jak koń w kieracie zob. kierat.
Koń pod wierzch zob. wierzch 5.
Koń trojański zob. trojański.
Ktoś (jest) zdrowy, zdrów jak koń zob. zdrowy 2.
Pracować, harować, tyrać, orać, zasuwać jak koń zob. wół 3.
Robić, zrobić kogoś w konia zob. robić 16.
Stary koń zob. stary 5.
Ściągnąć konia zob. ściągnąć 3.
Wspiąć konia zob. wspiąć.
Zaciąć konia zob. zaciąć 1.
Zedrzeć konia zob. zedrzeć 2.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • Kon — bezeichnet: die Kon Tiki, Name eines Floßes, mit welchem der Norweger Thor Heyerdahl 1947 über den Pazifik segelte den Gott des Regens und des Südwindes in der Mythologie der Inka Kon (Indien), ein Ort in Indien Koń, ein Ort in Polen Kon ist der… …   Deutsch Wikipedia

  • koń — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mż III, lm D. koni, N. mi {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} czworonożny ssak nieparzystokopytny, roślinożerny, o wadze 200 –1000 kg, z długim ogonem z włosia, różnorodnie umaszczony,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Kon — is the shorter version of the Greek name Konstantine.* Kon (Bleach), a fictional character from the Bleach manga and anime series * Satoshi Kon, director of anime films * Bō, a Japanese weapon similar to a quarterstaff * Kon (Inca mythology), the …   Wikipedia

  • Kon — puede referirse a: Satoshi Kon, director de cine anime japonés; Kon, deidad de la mitología inca; Kon, personaje de la serie japonesa Bleach. Esta página de desambiguación cataloga artículos relacionados con el mismo título. Si llegaste aquí a… …   Wikipedia Español

  • kon... — kon..., Kon... 〈vor b, p, m〉 kom..., Kom... 〈vor l〉 kol..., Kol... 〈vor r〉 kor..., Kor... 〈vor h u. Vokalen〉 ko..., Ko... 〈Vorsilbe〉 mit, zusammen mit... [<lat. con..., in Zus. für cum „mit“] * * * kon...   [lateinisch »zusammen«, »mit«],… …   Universal-Lexikon

  • Kon... — kon..., Kon... 〈vor b, p, m〉 kom..., Kom... 〈vor l〉 kol..., Kol... 〈vor r〉 kor..., Kor... 〈vor h u. Vokalen〉 ko..., Ko... 〈Vorsilbe〉 mit, zusammen mit... [<lat. con..., in Zus. für cum „mit“] * * * kon...   [lateinisch »zusammen«, »mit«],… …   Universal-Lexikon

  • kon — (pat kond; Spenser) variant of ↑con3 * * * kon, kon(n)e obs. ff. can v., con v …   Useful english dictionary

  • Kon|ka|ny — Kon|ka|ni or Kon|ka|ny «KON kuh nee», noun. an Indic language closely related to Mahratti, spoken in Goa and nearby regions of western India …   Useful english dictionary

  • Kon|ka|ni — or Kon|ka|ny «KON kuh nee», noun. an Indic language closely related to Mahratti, spoken in Goa and nearby regions of western India …   Useful english dictionary

  • Kon — Kon, v. t. To know. See {Can}, and {Con}. [Obs.] [1913 Webster] Ye konnen thereon as much as any man. Chaucer. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • kon... — kon…, Kon… 〈vor b, p, m〉, kom…, Kom… 〈vor l〉, kol…, Kol… 〈vor r〉, kor…, Kor… 〈vor Vokalen u. h〉, ko…, Ko… 〈in Zus.〉 mit, zusammen mit… [Etym.: <lat. con…, in Zus. für cum »mit«] …   Lexikalische Deutsches Wörterbuch